Wat doet vitamine D? De 3 belangrijkste functies

Leestijd: 6 minuten

Vitamine D is een heel bekende vitamine. Het wordt ook wel vitamine zon genoemd, omdat je lichaam het maakt wanneer je huid in de zon komt. Het is belangijk dat je genoeg vitamine D hebt. Maar waarom? Wat doet vitamine D? Lees er alles over in dit artikel.

Wat doet vitamine D allemaal in je lichaam? Vitamine D heeft 3 belangrijke functies:

  • Zorgt voor sterke tanden en botten
  • Goede spierfunctie onderhouden
  • Immuunsysteem verbeteren

In dit artikel zal ik alle functies van vitamine D verder uitwerken. Maar eerst leg ik je uit wat vitamine D precies is.

Wat is vitamine D?

Vitamine D is één van de weinige vitamines die je lichaam zelf kan aanmaken. Het wordt in de huid gevormd wanneer je in de zon komt. Ook komt het voor in je voeding. Het stofje dat in je huid wordt gevormd is een voorloper van vitamine D, ook wel genoemd provitamine D3. Dit stofje wordt dan in je nieren en lever omgezet naar de werkzame vorm van vitamine D (1).

Vitamine D is een vetoplosbare vitamine. Dat betekent dat je lichaam het voor een tijdje kan opslaan. Bijvoorbeeld in je lever. Dit is nuttig, omdat je dan minder snel een tekort krijgt (2). In dit artikel lees je meer over water- en vetoplosbare vitamines.

Er zijn twee vormen van vitamine D:

  1. Vitamine D2: ergocalciferol
  2. Vitamine D3: cholecalciferol

Vitamine D2 wordt gemaakt in sommige paddenstoelen en schimmels. Vitamine D3 is de vorm die wij zelf maken. Andere dieren maken deze vorm ook aan. Daarom vind je vitamine D3 vaak in dierlijke producten (3).

Wat doet vitamine D 2

Wat doet vitamine D?

1. Zorgt voor sterke tanden en botten

Op de vraag ‘wat doet vitamine D?’, is dit het meest bekende antwoord. Vitamine D speelt een heel belangrijke rol bij het onderhouden van je botten en tanden. Dat komt doordat vitamine D de opname van calcium en fosfor regelt. Deze mineralen zijn heel belangrijk voor je botten!

Vitamine D zorgt ervoor dat calcium en fosfor worden opgenomen uit de darmen. Ook zorgt het ervoor dat calcium en fosfor niet worden uitgescheiden door je nieren. Op deze manier zorgt je lichaam ervoor dat je genoeg calcium en fosfor hebt (4).

Calcium en fosfor worden opgeslagen in je botten en tanden en maken ze daardoor sterker. Heb je te weinig van deze mineralen? Dan krijg je daardoor ook zwakkere botten.

Wat doet vitamine D om botontkalking te voorkomen?

Je botten worden opgebouwd tot je ongeveer 35 jaar bent. Je lichaam slaat dan steeds meer calcium en fosfor op in je botten. Daarna gebeurt dat niet meer. Je lichaam gaat dan calcium uit je botten halen voor andere processen. Dat betekent dat je langzaam botmassa gaat verliezen en je botten zwakker gaan worden. Dit is een normaal proces en hoort bij het ouder worden. Maar het wordt een probleem als je botmassa te snel gaat afnemen. Dan krijg je botbreuken.

Het afnemen van botmassa kun je tegengaan. Hiervoor zijn twee dingen belangrijk:

  1. Er zit voldoende calcium in je voeding
  2. Je lichaam heeft genoeg vitamine D

Wat doet vitamine D dan om botontkalking te voorkomen? Vitamine D zorgt ervoor dat er genoeg calcium in je bloed zit. Dan hoeft je lichaam dat niet uit botten te halen. Uit onderzoek is gebleken dat vitamine D en calcium er inderdaad samen voor zorgen dat je minder kans hebt op botontkalking (5,6). Lees hier meer over calcium en vitamine D bij botontkalking.

2. Goede spierfunctie in stand houden

Naast je botten en tanden is vitamine D ook belangrijk voor je spieren. Een gebrek aan vitamine D kan dan ook lijden tot verzwakte spieren en een vermindering van je sportieve prestaties. Al ruim 80 jaar is bekend dat mensen op sportief gebied beter presteren als ze trainen onder invloed van UV-straling. Deels wordt dit veroorzaakt door de vitamine D die je dan aanmaakt (7).

Wat doet vitamine D 3

Wat doet vitamine D voor de spieren?

  1. Beïnvloeden van de spiercellen. Zij zetten dan een soort poortjes open waardoor stofjes binnen kunnen komen die betrokken zijn bij het samentrekken van de spieren.
  2. Behouden van spiereiwitten. Een gebrek van vitamine D ervoor zorgen dat spiereiwitten worden afgebroken.
  3. Voorkomen van vetophoping in je spieren (8).

Natuurlijk hebben botten en spieren veel met elkaar te maken. Spieren zitten vast aan je botten en zorgen dat je ze kunt bewegen. Daarom zie je bij een gebrek aan vitamine D vaak tegelijkertijd problemen ontstaan met botten en spieren, zoals slapheid en een gebogen rug.

Ook zie je vaker valpartijen en gebroken botten. Door slappe spieren heb je namelijk een grotere kans op valpartijen en dus op gebroken botten (9).

3. Immuunsysteem verbeteren

Op de vraag ‘wat doet vitamine D?’ is dit niet meteen het antwoord waar je aan denkt. Maar vitamine D is ook belangrijk in het reguleren van je afweercellen. Die zijn namelijk heel gevoelig voor vitamine D. Een gebrek aan vitamine D wordt in verband gebracht met auto-immuunziekten en een hogere kans op infecties. Supplementen met vitamine D worden zelfs in verband gebracht met een 42% lagere kans op griepinfecties bij mensen die een tekort hebben (10)!

Wat doet vitamine D voor het immuunsysteem?

De manieren waarop vitamine D je imuunsysteem verbetert zijn nog niet allemaal bekend. Deze functie van vitamine D is namelijk nog niet zo lang geleden ontdekt. Er zijn al wel een aantal aanwijzingen gevonden (10).

Eén type afweercel in je lichaam wordt een macrofaag genoemd. Deze afweercel herkent bacteriën en ruimt ze op. Vitamine D verhoogt de functie van deze afweercel. Deze kan dan beter bacteriën opruimen.

Wat doet vitamine D nog meer? Ook zorgt het ervoor dat er minder snel een ontstekingsreactie in je lichaam komt. Als bepaalde afweercellen in aanraking komen met een virus of bacterie, gaan ze stoffen uitscheiden die zorgen voor bijvoorbeeld zwelling en koorts. Dit is niet prettig en daardoor voel je je ziek. Vitamine D kan dit proces afremmen.

Als laatste zou een gebrek aan vitamine D een verband hebben met het ontstaan van auto-immuunziekten, zoals multiple sclerosis, diabetes type 1 en reuma. Vitamine D zou ook dit proces af kunnen remmen, maar hoe is nog niet bekend. Op dit moment zijn ze aan het onderzoeken of een vitamine D supplement helpt bij deze ziekten.

Hoeveel vitamine D heb ik nodig?

Iedereen heeft minimaal 10 microgram vitamine D per dag nodig. Ben je boven de 70? Dan heb je 20 microgram per dag nodig. Om voldoende vitamine D te krijgen, moet je minimaal een kwartier tot een half uur per dag buiten zijn tussen 11:00 en 15:00, met je handen en hoofd onbedekt. Veel mensen halen dit niet, dus komt een gebrek aan vitamine D best vaak voor.

Het is in dat geval beter om een vitamine D supplement te nemen. Dit supplement is dan een goede keuze!


Vond je dit interessant? Volg mij dan ook op Facebook!

Bronnen

  1. Johnson LE; “Vitamin D: The Merck Manual of Diagnosis and Therapy”; https://www.merckmanuals.com/professional/nutritional-disorders/vitamin-deficiency,-dependency,-and-toxicity/vitamin-d-deficiency-and-dependency#BABBBEAE, 2007
  2. Voedingscentrum; “Vitamine D”; https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitamine-d.aspx, 2019
  3. Houghton LA, Vieth R; The Case against Ergocalciferol (Vitamin D2) as a Vitamin Supplement” Am J Clin Nutr; 2006
  4. Ware M; “What are the Health Benefits of Vitamin D?”; Medical News Today; https://www.medicalnewstoday.com/articles/161618.php, 2017
  5. Boonen S, Lips P, Bouillon R, Bischoff-Ferrari HA, Vandershueren D, Haentjens P; “Need for Additional Calcium to Reduce the Risk of Hip Fracture with Vitamin D Supplementation: Evidence from a Comparative Meta-analysis of Randomized Controlled Trials; J Clin Endocrinol Metab; 2007
  6. Chapuy MC, Arlot ME, Duboeuf F, Brun J, Crouzet B, Arnaud S, Delmas PD, Meunier PJ; “Vitamin D and Calcium to Prevent Hip Fractures in Elderly Women”; New Engl J Med; 1992
  7. Gunton JE, Girgis CM; “Vitamin D and Muscle”; Bone Rep; 2018
  8. Renjmark L; “Effects of Vitamin D on Muscle Function and Performance: A Review of Evidence from Randomized Controlled Trials”; Ther Adv Chronic Dis; 2011
  9. Schuler FD, Wingate MK, Moore GH, Ciangarra C; “Sports Health Benefits of Vitamin D”; Sports Health; 2012
  10. Aranow C; “Vitamin D and the Immune System”; J Investig Med; 2012

Plaats een reactie